احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

735

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

طبيعت آن : از نظر گرمى معتدل و ضمنا خشك است ولى فقط جالينوس آن را گرم و خشك ذكر كرده است . تركيب شيميايى : مواد معدنى - مادهء آرابان - مادهء گالاكتان - دو نوع قند به نام آرابينوز و گالاكتوز - آب - تانن - تانوزيد - چند ديازتاز به نام‌هاى اكسيد از و پروكسيد از و آميلاز و امولسين - اسيد آرابيك - اسيد گوميك . خواص درمانى : 1 - ده تا پانزده گرم از آن را با آب گرم مخلوط كنيد و بخوريد . نرم‌كنندهء سينه است ، خلطآور و نيكوكنندهء رنگ رخسار است ، براى رفع اسهال و التهاب و ناراحتى روده‌ها مفيد است ، مقوى معده و روده است . 2 - اگر آن را با روغن گل سرخ تفت دهيد و بخوريد و يا روزى پنج گرم از آن را نرم بكوبيد و با سى گرم روغن تازهء گاو مخلوط نموده و بخوريد و اين كار را سه تا هفت روز ادامه دهيد ، براى قطع كردن خونروى از سينه و ريه و ساير اعضا مفيد است ( به استسناى خونروى از رحم و بواسير ) 3 - اگر آن را در دهان بگذاريد و آب حاصل از آن را كم‌كم فروبريد ، مانع ريختن مواد نزله و زكام به سينه خواهد شد و حدّت داروهاى گرم خورده شده را رفع مىكند ، براى تسكين سرفه و درد سينه ، زخمها و خراش‌هاى ريه ، خشونت حلق و قصبه ريه و صاف كردن صدا نافع است . 4 - كوبيدهء آن را با سفيدهء تخم‌مرغ مخلوط كنيد و به محل سوختگى از آتش و يا شقاق سرپستان بماليد ، التيام‌دهنده است . 5 - اگر هر روز يك مثقال از كوبيدهء آن را با آب هويج مخلوط كنيد و به صورت بماليد و پس از پانزده دقيقه صورت را با آب گرم بشوييد ، درهم‌رفتگى يا چين‌وچروك پوست صورت را بر طرف مىسازد . 6 - گرد آن را با سورمه مخلوط كنيد و به صورت شياف درآوريد و شبها داخل رحم بگذاريد . حيض شدن بيش از حدّ معمول را درمان مىكند . تذكر : براى مثانه و بواسير مضر است . مصلح آن : كتيرا مىباشد .